Oostende voor Anker

gaat samen met de Mercator op expeditie!

Oostende voor Anker gaat samen met de Mercator op expeditie!

In opdracht van het Koninklijk Museum voor Kunst en Geschiedenis vertrekt de Belgische wetenschapper Henri Lavachery op expeditie naar de Paaseilanden waar hij de cultuur en de bekende beelden zal onderzoeken.

De expeditie, die bestaat uit een Belgisch en Frans team, scheept in op 1934 op het Franse marineschip “Rigoualt de Genouilly” en reist af naar de Paaseilanden in de Stille Oceaan.

Ze meren eind juli aan in de baai van het hoofdeiland.

"DE MERCATOR : PAREL VAN OOSTENDE"

Thema 2019

DE RAID OP OOSTENDE - 10 MEI 1918

Na onderzoek komt het team tot de conclusie dat de beelden het werk zijn van de voorouders van de Polynesische bevolking en niet van een verdwenen beschaving. De beelden staan hoofdzakelijk op de heuvelflanken en de stranden van het vulkaaneiland en zijn gemaakt uit gecompacteerde vulkanische as. De wetenschappers waren alvast onder de indruk van de enorme standbeelden of moai! De betekenis van de beelden is tot op heden nog niet ontrafeld! De beelden zouden overleden familieledenkunnen voorstellen, of nog in leven zijnde stamhoofden.

De terugreis gebeurt met het Belgische schoolschip “Mercator”.De barkentijn maakt in het najaar van 1934 de tocht van Antwerpen via het Panamakanaal naar Rapa Nui en komt daar op 12 december 1934 aan. Met de Chileense autoriteiten is overeengekomen dat de Frans-Belgische expeditie een aantal kunst- en cultuurvoorwerpen mag meenemen naar Europa. Dit in ruil voor een aantal Egyptische kunstwerken uit de Belgische reserves, die naar Chili verscheept worden. Een mooi staaltje van Belgische ruilhandel-diplomatie.

De wetenschappers kiezen in overleg met de Chileense gouverneur op het eiland enkele kleine en grote beelden uit, die op de Mercator moeten geraken. Een stenen hoofd van 3 ton is bestemd voor Frankrijk. De Belgen zien het groter en kiezen een volledig beeld, door de inboorlingen “Pou Hakanononga” genoemd, de “god van de tonijnvissers”, een 3-meter hoge kolos van bijna 6 ton.

Nadat de kleinere stukken aan boord gebracht zijn, is het de beurt aan het loodzware godenbeeld. De steenmassa wordt op een vlot gehesen, maar het geheel zinkt naar de zeebodem. Gelukkig ligt het beeld niet te diep voor de ervaren zwemmers van het Paaseiland. Eilanders duiken naar beneden en maken nieuwe staalkabels vast. Zo kan het beeld gerecupereerd worden. Uiteindelijk wordt de “god van de tonijnvissers” op het dek van de Mercator getakeld, waar het in zeildoek ingepakt wordt voor de overtocht naar België. Kort na Nieuwjaar 1935 is de hele lading aan boord en wordt de terugreis aangevat.

De Mercator laat Rapa Nui achter zich en vaart richting Europa via Tahiti en Hawaï, steekt opnieuw door het Panamakanaal en via de Bahama’s richting Antwerpen, waar het eind mei 1935 aanmeert. Een huzarenstukje op z’n Belgisch!

Het volledige verhaal van de expeditie en de terugkeer naar België kan je ontdekken tijdens de tentoonstelling met unieke stukken uit de collectie van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel

“VINDICTIVE” WORDT VERLATEN EN GEZONKEN

De verbinding tussen de commandobrug en de besturing werd verbroken. Commandant Godsal (voormalig commandant van het blokschip HMS Brilliant) ging buiten de brug (Conning Tower) staan om zijn bevelen te geven en het schip te draaien. Hij werd echter op slag gedood door een mortierbom die insloeg naast de brug (zijn lichaam werd nooit gevonden). Luitenant Crutchley nam het bevel over en bracht het schip uiteindelijk tot aan het oosterstaketsel waar het vastliep. Hij gaf het bevel om het schip te verlaten en het op te blazen. Motorboten (motor launches ML254 en ML276) kwamen onder vijandelijk vuur de haven ingevaren om de overlevende bemanning van de HMS Vindictive op te pikken.

DE GEREDDE BEMANNING

De HMS “Warwick” en de andere schepen die deelgenomen hadden aan de raid begonnen hierna aan de terugreis. De motorboot ML254 maakte echter water en stuurde een SOS uit die opgevangen werd door de andere schepen.  Na de reddingsactie werd het tijd om de zone te verlaten want het getij was aan het zakken. Toen de HMS Warwick richting kanaal wilde varen raakte het schip een Duitse zeemijn. Het ganse achterdek werd vernietigd en de HMS Velux en HMS Whirlwind moesten de Warwick naar Dover slepen.

SLACHTOFFERS

In totaal sneuvelden 2 officieren en 6 bemanningsleden; 5 officieren en 25 bemanningsleden werden gewond en 9 personen werden als vermist opgegeven.

Geniet met volle teugen van dit uniek maritiem festival ! 

Alvast afspraak volgend jaar op Oostende voor Anker van donderdag 23 mei tot zondag 26 mei 2019 met als thema “De parel van Oostende, de Barkentijn Mercator”, allen daarheen !!!

Oostende voor Anker is voor iedereen gratis toegankelijk.

Oostende voor Anker is een vrijwilligersorganisatie in opdracht van Toerisme Oostende